دوره تحصيلات تكميلي پژوهشگاه فضایی ایران

     

    پژوهشگاه فضایی ایران با عنایت به ضرورت فعالیت پژوهشی در زمینه راهبردی هوافضا و تأکید بر پژوهش کاربردی در راستای مأموریت خود و ضرورت تربیت دانش‌آموختگان با هدف رفع نیاز نیروی پژوهشی کشور، اقدام به راه‌اندازی مدیریت تحصیلات تکمیلی و ایجاد دوره کارشناسی ارشد مهندسی هوافضا نموده است.

    این پژوهشگاه به دلیل در اختیار داشتن اعضاء هیات علمی توانمند و متخصصان خبره در زمینه هوافضا، این امکان را دارد تا با بهره‌گیری از دانش و تجربه این افراد و استفاده از ظرفیت‌های بالقوه موجود در پژوهشگاه، دوره‌های آموزشی پیشرفته‌ای را در سطح تحصیلات تکمیلی ارائه نماید.

    یکی از مهمترین ویژگی‌های دوره تحصیلات تکمیلی که آن را از مقاطع پایین‌تر متمایز می‌سازد، تحقیق و پژوهش در حین آموزش است. پژوهشگاه فضایی ایران به‌واسطه فعالیت‌های پژوهشی متنوعی که در شاخه‌های مختلف هوافضا انجام می‌دهد، می‌تواند زمینه مناسبی را برای فعالیت‌های پژوهشی دانشجویان فراهم نماید و دانشجویان پژوهشگاه از بدو اشتغال به تحصیل، وارد فعالیت‌های پژوهشی شده و توان آنها مصروف تحقیقات جدی و کاربردی می‌شود. این موضوع ویژگی منحصر به فردی به پژوهشگاه فضایی ایران می‌دهد که آن‌را در جایگاه خاصی در مقایسه با دانشگاه‌ها قرار داده است؛ چراکه در اغلب دانشگاه‌هایی که اقدام به پذیرش دانشجو در رشته هوافضا می‌نمایند، به دلیل نداشتن امکانات، امکان انجام پژوهش‌های کاربردی در حین تحصیل وجود ندارد.

    برگزاری دوره‌های هدفمند بین رشته‌ای و ارایه آموزشهای خاص از دیگر اهداف پژوهشگاه است که با توجه به نیاز روزافزون صنایع کشور به تربیت نیروهای کارآمد، در صورت فراهم شدن بودجه و فضای آموزشی و پژوهشی متناسب با این دوره‌ها، پژوهشگاه به صورت جدی‌تر و با کیفیت بهتر قادر به رفع این نیاز خواهد بود.

    مزایای تحصیل در پژوهشگاه فضایی ایران

    1. امکان استفاده دانشجویان از تمامی امکانات علمی ـ پژوهشی پژوهشگاه براي ارتقای سطح علمی،

    2. تحصیل در محیطی امن و آرام،

    3. برخورداری از اساتید خبره و متخصص در گرایش مهندسی فضایی،

    4. پشتیبانی از رساله­‌های تحصیلات تکمیلی،

    5. امکان بورسیه دانشجویان ممتاز و مستعد براي دوره دکترا،

    6. امکان استفاده دانشجویان از سیستم رایانه موازی پيشرفته.

     

    معرفی گرایش مهندسی فضایی


    دوره مهندسي فضايي دوره‌اي علمي، پژوهشي و كاربردي است كه در سطح كارشناسي ارشد برنامه‌ريزي شده است. در طي اين دوره زمينه‌هاي علمي و فني براي تجزيه، تحليل و طراحي سيستمي ماهواره‌ها و ماهواره‌برها به دانشجويان آموزش داده مي‌شود. هدف از اجراي اين دوره تربيت متخصصاني است كه قابليت تعريف، مديريت، اجرا و نظارت پروژه‌هاي فضايي و طراحي سيستمي ماهواره‌بر و ماهواره را با توجه به نيازها و امكانات داخل كشور داشته باشند.

     

    سرفصل‌هاي درسی گرایش مهندسی فضایی

    1. دروس عمومی


    کد

    درس

    نام درس

    تعداد

    واحد

    ساعت

    پیش‌نیاز یا همزمان

    جمع

    نظری

    عملی

    1

    رياضیات مهندسی پیشرفته

    3

    48

    48

    -


    2

    محاسبات عددی پیشرفته

    3

    48

    48

    -

    ریاضیات مهندسی پیشرفته یا همزمان


    2. دروس تخصصی


    کد

    درس

    نام درس

    تعداد

    واحد

    ساعت

    پیش‌نیاز یا همزمان

    جمع

    نظری

    عملی

    1

    طراحی سیستمی ماهواره

    3

    48

    48

    -


    2

    دینامیک و کنترل پرواز ماهواره­‌بر

    3

    48

    48

    -

    ریاضیات مهندسی پیشرفته یا همزمان

    3

    کنترل پرواز و کنترل فضاپیما

    3

    48

    48

    -


    4

    طراحی سیستمی ماهواره­‌بر

    3

    48

    48

    -



    3. دروس اختیاری*


    کد

    درس

    نام درس

    تعداد

    واحد

    ساعت

    پیش‌نیاز یا همزمان

    جمع

    نظری

    عملی

    1

    بالستیک خارجی

    3

    48

    48

    -

    ریاضیات مهندسی پیشرفته

    2

    طراحی ابزارها و سیستم­‌های ژیروسکوپی

    3

    48

    48

    -

    دینامیک و کنترل پرواز ماهواره­‌بر

    3

    مواد سازه­‌های فضایی

    3

    48

    48

    -


    4

    دینامیک گاز پیشرفته

    3

    48

    48

    -


    5

    پیشرانه­‌های فضایی

    3

    48

    48

    -


    6

    طراحی موتور موشک­‌های سوخت مایع

    3

    48

    48

    -


    7

    طراحی موتور موشک­‌های سوخت جامد

    3

    48

    48

    -


    8

    کاربرد اطلاعات دورسنجی

    3

    48

    48

    -


    9

    مکانیک مدار پیشرفته

    3

    48

    48

    -


    10

    هدایت و کنترل بهینه فضاپیما

    3

    48

    48

    -

    ریاضیات مهندسی پیشرفته

    11

    کنترل غیرخطی مقاوم

    3

    48

    48

    -

    ریاضیات مهندسی پیشرفته


    * دانشجویان موظفند 4 درس از دروس اختیاری یا اجباری این گرایش یا سایر گرایش­‌های هوافضا را، به تشخیص استاد راهنما جمعاً به ارزش 12 واحد بگذرانند. همچنین کلیه دانشجویان موظف به گذراندن درس جبرانی مکانیک مدارهای فضایی به ارزش 3 واحد هستند.

    معرفی دروس گرایش مهندسی فضایی

    ¨ طراحی سیستمی ماهواره

    سرفصل:

    مفاهیم، تعاریف اصلی و تقسیم­‌بندی انواع حامل­‌های فضایی، ساختار و زیرسیستم­‌های ماهواره، معادله عمومی تحلیل حرکت حامل­‌های فضایی، معادله حرکت مرکز جرم، معادله حرکت بدنه نسبت به مرکز جرم، سیستم­‌های مختصات، ماتریس­‌های انتقال، بارهای وارده بر ماهواره­‌ها، اتمسفر استاندارد و مدل تغییر پارامترهای آن، مفهوم شتاب ظاهری، افت­‌های سرعت و سرعت نهایی، معادلات حرکت در میدان جاذبه تک‌قطبی، فلوچارت عمومی طراحی ماهواره­‌ها، پارامتر­های طراحی اصلی و انتخاب ترکیب ماهواره‌ها، معادلات جرمی انرژتیک، انتخاب پارامتر­های اصلی طراحی و محاسبه خصوصیات وزنی انرژتیک و حجمی ـ ابعادی ماهواره، انتخاب بهینه زیر­سیستم­‌های ماهواره، آشنایی و کار با کدهای طراحی بالستیکی ماهواره­‌ها.

    ¨ دینامیک پرواز و کنترل فضاپیما

    سرفصل:

    حرکت فضاپیما تحت نفوذ نیرو­های جاذبه، ايرودینامیک و عکس‌العملی، مسیر و مدارات فضاپیماهای چندمرحله­‌ا‌‌ی، مدار­های انتقالی، دینامیک فضاپیما­های صلب و الاستیک، روش­های کنترل حالت شامل تبدیل مومنتم، انتقال جرم، گرادیان جاذبه و راکت­‌های عکس‌العملی، کاربرد سیستم­‌های کنترل فعال برای کنترل بنگ ـ بنگ، رانشگر­های عکس‌العملی، طراحی مانور­های بهینه از روش­‌های محاسبه­‌ای.

    ¨ بالستیک خارجی

    سرفصل:

    تعریف علم بالستیک و زیرشاخه‌­های آن، مدل ریاضی جامع پرواز حامل­‌های فضایی در بخش فعال مسیر، ویژگی­‌های نواحی مختلف بخش فعال مسیر حامل­‌های فضایی، روش‌­های انتخاب بهینه پارامتر­های پرواز در بخش فعال، بالستیک بازگشت به جو، پرواز آزاد در میدان جاذبه مرکزی، آنالیز خطای پرواز.

    ¨ مواد سازه­‌های فضایی

    سرفصل:

    شرایط به‌کارگیری و استفاده مواد در سازه­های فضایی، خواص و معیار­های دسته­‌بندی مواد، آلیاژ­های فلزی، سوپرآلیاژ­ها، پلیمر­ها، مواد کامپوزیت، مواد جدید.

    ¨ طراحی موتور­های سوخت جامد

    سرفصل:

    آشنایی کامل با موتور­های سوخت جامد، انتخاب پارامتر­های اصلی موتور موشک، بررسی دینامیکی فرایند­های موتور، محاسبات بالستیک داخلی موتور، آنالیز جرمی موتور، معادلات حاکم و روش­‌های تقریبی حل­، جریان دوفازی داخل نازل، معادلات حاکم بر محصولات احتراق جریان دوفازی در نازل، روش­‌های حل معادلات جریان، روش­­‌های طراحی پروفیل نازل­‌های مافوق صوت همگرا و واگرا، بررسی فرایند­های متغیر با زمان در موتور موشک سوخت جامد.

    ¨ کنترل غیرخطی مقاوم

    سرفصل:

    روش­های تحلیل و سنتز کنترل‌کننده­های مقاوم با کاربرد در خلبان خودکار موشک، موتور­های جت هواپیما و ماهواره­‌های مشاهده‌کننده زمین.

    ¨ پیشرانه‌­های فضایی

    سرفصل:

    طراحی پیشرانه­‌های سوخت مایع و جامد، پیشرانه­‌های الکتریکی و پیشرانه­‌های سوخت هسته­‌ای.

    ¨ مکانیک مدار پیشرفته

    سرفصل:

    مدل میدان جاذبه، توپولوژی مسئله دو جسم، تعیین مدار در فضای سه­‌بعدی، انجام مانورها در میدان جاذبه مرکزی، مسئله سه جسم در کاوشگرهای فضایی سفر به ماه و سایر سیارات، حرکت ماهواره تحت اثر اغتشاشات شامل غیرکروی بودن زمین، بادهای خورشیدی، گردش سیاره‌­های بیرونی، میدان­‌های مغناطیسی و نیروی پسای ذرات بین‌سیاره­‌ا‌‌‌ی، آشنایی با کدهای طراحی مدار ماهواره‌­ها.